Dzisiaj jak wspomnia艂am troch臋 o fizyce i astronomii馃専.
Na zaj臋ciach Profesor opowiedzia艂 o zjawiskach dotycz膮cych Ziemi i p贸r roku. Pokaza艂 te偶 eksperymenty warte uwagi i co艣 jeszcze, ale niespodziank臋 zostawi臋 na koniec 馃榾.
| 殴r贸d艂o: Pinterest |
Czy Ziemia jest kulista? 馃實
Czy mo偶na by by艂o w jaki艣 spos贸b zauwa偶y膰 podczas za膰mienia ksi臋偶yca, 偶e jest kulista? Mo偶e tak, mo偶e nie, nale偶a艂oby troch臋 poeksperymentowa膰. W jaki spos贸b? Wystarczy:
- pi艂ka pla偶owa,
- latarka, nawet z telefonu,
- talerz.
Wystarczy popatrze膰 na cienie tych przedmiot贸w.
| 殴r贸d艂o: Prezentacja Profesora |
Pewien naukowiec mianowicie – Galileusz uwa偶a艂, 偶e zanim z jednej strony wysokiej wie偶y zrzuci si臋 kamie艅 bli偶ej podstawy, a drugi kamie艅 zrzuci si臋 z drugiej strony dalej od podstawy to Ziemia si臋 obraca. Jednak wydawa艂oby si臋, 偶e jest to dosy膰 kr贸tki moment, wi臋c jak w tak kr贸tkim czasie mo偶e to nast膮pi膰? Czyli zrzucaj膮c w autobusie d艂ugopis, podczas tej czynno艣ci Ziemia r贸wnie偶 si臋 obr贸ci?
| 殴r贸d艂o: Prezentacja Profesora |
Sk膮d bior膮 si臋 pory roku? Jak ukaza膰 dzieciom w spos贸b zrozumia艂y wymienione zjawiska i jak si臋 ma do tego sztuczna inteligencja?
W Polsce wyst臋puje 6 p贸r roku: przedwio艣nie, wiosna, lato, przedzimie oraz zima, ale jakie s膮 zale偶no艣ci ich powstawania? Je偶eli g艂臋biej by si臋 nad tym zastanowi膰, hm... wiosn膮 zaczyna robi膰 si臋 cieplej, wszystko budzi si臋 do 偶ycia, S艂o艅ce zaczyna 艣wieci膰 cz臋艣ciej, latem natomiast S艂o艅ce przewa偶a, jesieni膮 mo偶na zaobserwowa膰 ju偶 mniej s艂onecznych dni, a zim膮 s艂oneczny dzie艅 jest wyj膮tkiem. Wszystko ma zwi膮zek ze s艂o艅cem. Mo偶na, wi臋c pokusi膰 si臋 o za艂o偶enie, 偶e S艂o艅ce ma wp艂yw na wyst臋powanie p贸r roku. Kiedy S艂o艅ce jest bli偶ej Ziemi, wtedy jest tam cieplej. HA! Mam was! 馃槣 Nic bardziej mylnego.
Kamishibai 馃幁
Kiedy us艂ysza艂am t膮 nazw臋 pomy艣la艂am o jakim艣 rytuale z kraj贸w azjatyckich, to prawda, pochodzi z Japonii, ale jest to opowiadanie za pomoc膮 przek艂adanych ilustracji w skrzynce. W pewnym sensie to rytua艂 馃槃. Sama nazwa ukazuje to za dosy膰 skomplikowany spos贸b, jednak w praktyce jest ca艂kiem odwrotnie. Skrzynk臋 mo偶na kupi膰, ale nie oszukujmy si臋, mo偶na r贸wnie偶 zrobi膰 j膮 samemu z innych materia艂贸w np. z pude艂ka po butach, kt贸re wystarczy pomalowa膰 farbami. Ciekawe czy mo偶na by by艂o wykorzysta膰 ram臋 obrazu. Jak my艣licie? Natomiast ilustracje mo偶na spokojnie wykona膰 samemu, b膮d藕 poprosi膰 te偶 o pomoc dzieci, z pewno艣ci膮 b臋d膮 mia艂y z tego frajd臋. Do tego potrzebna jest jeszcze opowiadanie lub bajka. Sk膮d wzi膮膰 tak膮 bajk臋, kt贸ra opowiada艂aby o takich akurat zjawiskach przyrodniczych? Napisa膰 samemu? Hm..by艂oby to pracoch艂onne zadanie, ale nie niewykonalne. Mo偶na wykorzysta膰 do tego zadania sztuczn膮 inteligencj臋, chocia偶 w takich momentach jest przydatna 馃槄. Chodzi mi o ChatGPT. (https://openai.com/) Po zalogowaniu wystarczy wpisa膰 jakiego tematu bajki oczekujemy, nie musi by膰 to jeden wymagany element, mo偶e by膰 ich wi臋cej. Po wys艂aniu, po chwili sztuczna inteligencja sama napisz臋 bajk臋. Niesamowite prawda? Widz膮c jak bajka sama si臋 pisze by艂am zachwycona. Tak bardzo spodoba艂a mi si臋 ta funkcja, 偶e bawi艂am si臋 tym jak dziecko 馃槀. Za ka偶dym razem zadziwia艂o mnie to na nowo, jakbym pierwszy raz to zobaczy艂a. Co wi臋cej ka偶demu zostanie napisany inny tekst, wi臋c nie trzeba si臋 martwi膰. Jednak wiadomo, 偶e jest to sztuczna inteligencja i mo偶e si臋 ona myli膰, dlatego warto przeczyta膰 bajk臋 zanim wykorzystamy j膮 do pracy z dzie膰mi.
| 殴r贸d艂o: Prezentacja Profesora |
Oto jeden z przyk艂ad贸w bajki, kt贸ry zosta艂 napisany na poni偶sze polecenie:
Bajka o porach roku z mora艂em, 偶e trzeba je docenia膰, dla dzieci 5-6 letnich.
Dawno, dawno temu, w krainie, gdzie rz膮dzi艂y cztery pory roku, 偶y艂y cztery braci: Wiosna, Lato, Jesie艅 i Zima. Ka偶dy z braci mia艂 swoj膮 por臋 roku i zadanie, kt贸re musia艂 wykona膰. Wiosna przynosi艂a ze sob膮 kwiaty i ciep艂o, budz膮c zimowy sen przyrody. Lato rozgrzewa艂o ziemi臋 i pozwala艂o na cieszenie si臋 s艂onecznymi dniami. Jesie艅 przynosi艂a ze sob膮 urodzaj, a Zima spowija艂a 艣wiat bia艂ym puchem. Ludzie bardzo lubili ka偶d膮 por臋 roku i cieszyli si臋 z jej nadej艣cia. Jednak pewnego dnia, kiedy zima by艂a ju偶 prawie u ko艅ca, ludzie zacz臋li narzeka膰 na ni膮. M贸wili, 偶e jest za zimno, 偶e za du偶o 艣niegu i 偶e chc膮 ju偶 ciep艂ych dni. Bracia poczuli si臋 smutni, gdy us艂yszeli te s艂owa. Wiedzieli, 偶e ich praca jest wa偶na i 偶e ka偶da pora roku ma swoje zadanie do wykonania. Postanowili wi臋c da膰 ludziom lekcj臋. Przywo艂ali przed sob膮 najstarszego i najm艂odszego z braci - Lato i Zim臋. Poprosili Lato, aby zrobi艂 tak, 偶eby zima nigdy nie ko艅czy艂a si臋, 偶eby ciep艂e dni trwa艂y przez ca艂y rok. Lato zacz膮艂 spe艂nia膰 ich pro艣b臋 i zacz膮艂 pojawia膰 si臋 coraz wcze艣niej i trwa艂 coraz d艂u偶ej. Zima nie mia艂a ju偶 szansy przynie艣膰 ze sob膮 艣niegu i mrozu. Ludzie byli bardzo szcz臋艣liwi. Jednak po jakim艣 czasie zacz臋li zauwa偶a膰, 偶e co艣 jest nie tak. Ro艣liny przesta艂y kwitn膮膰, zbo偶a nie ros艂y tak, jak powinny. Wszyscy zrozumieli, 偶e bez innych p贸r roku 偶ycie na Ziemi nie jest mo偶liwe. Bracia zjednoczyli si臋 ponownie i przywr贸cili r贸wnowag臋 w przyrodzie. Ludzie zrozumieli, 偶e ka偶da pora roku jest wa偶na i trzeba j膮 doceni膰, bo tylko wtedy przyroda mo偶e dzia艂a膰 tak, jak powinna. Mora艂 tej bajki jest taki, 偶e trzeba docenia膰 ka偶d膮 por臋 roku, bo ka偶da ma swoje zadanie do wykonania. Bez r贸wnowagi w przyrodzie nie ma 偶ycia i nie ma urodzaju. Dlatego warto cieszy膰 si臋 ka偶d膮 por膮 roku i szanowa膰 jej warto艣膰.
I materia艂 do pracy jest gotowy 馃榿. W bajce mo偶na przemyci膰 wiele r贸偶nych temat贸w. Do tego, po bajce, mo偶na doda膰 zabawy ruchowe, p贸j艣膰 na spacer lub nawet wykona膰 prac臋 plastyczn膮 z u偶yciem niecodziennych materia艂贸w i pomys艂 na zaj臋cia gotowy 馃槆. My艣l臋, 偶e mo偶na by by艂o r贸wnie偶 w bajce zawrze膰 elementy ruchowe, kt贸re dzieci wykonywa艂yby r贸wnocze艣nie jej s艂uchaj膮c.
| 殴r贸d艂o: kreatywnadzungla.pl |
Po dzisiejszych zaj臋ciach:
- odkry艂am chatGPT, kt贸ry pomo偶e z odsiecz膮 w pisaniu bajki w kreatywny spos贸b,
- dowiedzia艂am si臋 w jaki spos贸b mo偶na przeprowadzi膰 eksperymenty z dzie膰mi odno艣nie kulisto艣ci Ziemi, jej obracania si臋, powstawania p贸r roku,
- przypomnia艂am sobie, 偶e mamy 6 p贸r roku,
- dowiedzia艂am si臋 czym jest Kamishibai.
Ania od nauczania 馃搾
Dobre podsumowanie.
OdpowiedzUsu艅